گزارش تمرین یخنوردی - آبشار شماره ۵ روستای خور
گزارش برنامه تمرین یخنوردی – آبشار شماره ۵ روستای خور
تاریخ اجرای برنامه: پنجشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۱ (برنامهٔ یکروزه)
مشخصات منطقه تمرین
- نام منطقه: آبشار شماره ۵ (مجموعه آبشارهای خور)
- ارتفاع تقریبی پای آبشار: حدود ۲۲۰۰ متر از سطح دریا
- رشتهکوه: البرز مرکزی (جنوبیترین بخش جاده چالوس)
- موقعیت اداری: استان البرز، شهرستان کرج، بخش آسارا، روستای خور
- دسترسی: کرج – جاده چالوس – جاده روستای خوزنکلا – روستای خور
- نوع مسیر: آبشار فصلی با یخزدگی کامل در زمستان
- طول مسیر پیادهروی از روستا تا آبشار: حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه
- سطح فنی مسیر: آبشار یخی با شیب حدود ۶۰ تا ۷۰ درجه (مناسب برای تمرین یخنوردی مقدماتی و متوسط)
- وجه شهرت: یکی از آبشارهای یخی محبوب و نزدیک به تهران برای تمرین یخنوردی
معرفی منطقه
روستای خور در ارتفاع حدود ۲۱۰۰ متری در جنوبترین بخش جاده چالوس و پس از پلخواب قرار دارد. این روستا به دلیل نزدیکی به کرج و دسترسی آسان، یکی از مقاصد اصلی کوهنوردان و یخنوردان در فصل زمستان است. مجموعه آبشارهای خور شامل حداقل ۷ آبشار فصلی است که آبشار شماره ۵ به دلیل ارتفاع مناسب، شیب یکنواخت و یخزدگی مطمئن، بیش از سایرین برای کارگاههای آموزشی یخنوردی مورد استفاده قرار میگیرد.
از نظر توپوگرافی، آبشار در یک تنگه سنگی قرار گرفته و جریان آب در فصل سرد به صورت یخچالهای عمودی و ستونهای یخی درمیآید که بستری ایدهآل برای آموزش پیچیخ، کارگاه آبالاکوف و صعود با تبر فراهم میکند.
وضعیت آبوهوا در روز تمرین (۱۵ دی ۱۴۰۱)
- صبح هنگام رسیدن به روستا: ابری، باد نسبتاً شدید، دمای حدود ۲- درجه سانتیگراد
- طی صعود به آبشار: کاهش باد، بارش پراکنده و سبک برف، دما حدود ۵- تا ۸- درجه
- بعدازظهر: مهآلود شدن هوا، ادامه بارش برف سبک، دمای حدود ۱۰- درجه
- نکته: با وجود سرما و بارش، شرایط برای تمرین یخنوردی ایمن و مناسب بود.
پوشش گیاهی و جانوری
پوشش گیاهی
در مسیر دسترسی به آبشار و اطراف روستا، پوشش گیاهی عمدتاً شامل درختان گردو، بادام کوهی، زرشک و بوتههای مقاوم به سرماست. در زمستان همه گیاهان در خواب زمستانی به سر میبرند و سطح منطقه پوشیده از برف است.
گونههای جانوری
منطقه خور و اطراف آن زیستگاه گونههایی چون:
- پستانداران: روباه معمولی، گرگ، خرگوش، کل و بز کوهی (در ارتفاعات بالاتر)
- پرندگان: کبک، عقاب طلایی، سار، کلاغ سیاه
هنگام تمرین، ردپای حیوانات در برف دیده میشد که نشان از حضور فعال حیاتوحش در منطقه دارد.
مسیر دسترسی و موقعیت
دسترسی جادهای
- تهران/کرج → جاده چالوس (به سمت شمال)
- بعد از پلخواب و قبل از گچسر، وارد جاده فرعی سمت چپ (در جهت شمال) به سمت روستای خوزنکلا شوید.
- از خوزنکلا، جاده آسفالت تا روستای خور ادامه دارد (حدود ۴ کیلومتر).
- خودرو را در ابتدای روستا پارک کرده و پیاده به سمت آبشارها حرکت کنید.
وضعیت آنتندهی
- در بیشتر نقاط مسیر (روستا و مسیر پیادهروی) آنتندهی همراه اول و ایرانسل وجود دارد.
- کنار آبشار شماره ۵ آنتندهی وجود ندارد (توجه: هماهنگیهای ضروری باید قبل از ورود به دره انجام شود).
ارتفاعات و فواصل کلیدی
- فاصله تهران تا روستای خور: حدود ۶۵ کیلومتر
- زمان تقریبی رانندگی: ۱٫۵ تا ۲ ساعت (بسته به ترافیک و شرایط جاده)
- ارتفاع روستای خور: ~۲۱۰۰ متر
- ارتفاع پای آبشار شماره ۵: ~۲۲۰۰ متر
- اختلاف ارتفاع پیادهروی از روستا تا آبشار: حدود ۱۰۰ متر (مسیر کوتاه)
- مدت زمان پیادهروی: حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه
چالشهای برنامه
- یخزدگی جاده دسترسی: در بازگشت، بسیاری از خودروهای بدون زنجیرچرخ موجب بسته شدن مسیر شدند که با کمک همگانی، راه بازگشایی گردید.
- شرایط جوی: بارش برف و مهآلودگی بعدازظهر، دید را کاهش داد و مدیریت زمان را ضروری ساخت.
- آمادگی جسمانی: تمرینات پیاپی روی آبشار (حدود ۶ ساعت فعالیت مؤثر) نیازمند استقامت و گرم نگهداشتن مداوم بدن بود.
- عدم آنتندهی در کنار آبشار: هماهنگی دقیق زمانبندی و تجهیزات اضطراری الزامی بود.
تجهیزات مورد نیاز (بر اساس تاریخ و نوع تمرین)
مبنا: تمرین یکروزهٔ یخنوردی در زمستان (۱۵ دی) با فعالیت روی آبشار یخی، بدون شبمانی.
پوشاک (زمستانی – فعالیت شدید)
- لباس لایه بندی مناسب فصل
- کفش تک پوش سنگین
تجهیزات فنی (یخنوردی)
- تبر یخ (یک یا دو جفت)
- کرامپون برای هر نفر
- هلمت
- هارنس
- طناب
- ابزار حمایت
- پیچهای یخ و آچار آبالاکوف
- کارابینهای پیچدار، اسلینگها
- کیف کمکهای اولیه و پتو نجات
سایر ملزومات
- آب گرم در قمقمه (حداقل 2 لیتر)
- غذا به اندازه کافی (ساندویچ، خرما، آجیل)
- هدلایت با باتری یدکی
- کاور کولهپشتی ضدآب
- زنجیرچرخ (برای خودرو – الزامی در زمستان)
اعضای شرکتکننده
- باشگاه برگزار کننده:باشگاه کوهنوردی شقایق کرج
- سرپرست و مربی: سلمان بهمندار
- نویسنده گزارش: کاوه رضائی شیراز
- سایر اعضا: آزاده سالمی، علیرضا تلمخانی
- تعداد کل تیم: ۴ نفر
شرح برنامه (گزارش کامل روز تمرین)
پیش از حرکت
هماهنگی قبلی انجام شده بود و همه اعضا ملزومات فردی و اشتراکی را بههمراه داشتند.
پنجشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۱
- ۰۶:۳۰ – تجمع در میدان کرج، روبروی مسجد جامع. حرکت با ۲ خودروی شخصی به سمت جاده چالوس.
- ۰۷:۲۷ – رسیدن به روستای خور. پارک خودروها در محل امن. هوا ابری و باد نسبتاً شدید؛ دمای حدود ۲- درجه.
- ۰۷:۴۰ – شروع پیادهروی به سمت آبشارهای خور. در طول مسیر، آقای بهمندار درباره وضعیت فعلی و تاریخچه هر یک از آبشارها توضیحاتی ارائه دادند.
- ۰۸:۱۰ – رسیدن به پای آبشار شماره ۵. بارش پراکنده برف آغاز شد و باد کاهش یافت.
- ۰۸:۲۰ تا ۰۸:۳۰ – استراحت کوتاه و صرف صبحانه سبک.
- ۰۸:۳۰ تا ۰۹:۰۰ – جلسه نظری: آقای بهمندار انواع ابزارهای یخنوردی شامل پیچیخ، تبر، کرامپون، هارنس و طناب را معرفی کرده و نحوه استفاده صحیح از هرکدام را شرح دادند. تجهیزات اعضا بررسی و تنظیم شد.
- ۰۹:۰۰ – حرکت به زیر آبشار برای برپایی کارگاه آموزشی. مربی با نصب پیچیخ و ایجاد کارگاه آبالاکوف، مراحل ساخت ایستگاه ایمنی را به صورت عملی نمایش دادند.
- ۰۹:۱۵ تا ۱۲:۳۰ – تمرینات عملی:
- نحوه صحیح کوبیدن پیچیخ در زاویه مناسب
- تکنیکهای صعود با تبر (پاشنهزدن، ضربهزنی، تعادل)
- حرکت با کرامپون روی سطوح یخی و عمودی
- هر یک از اعضا به نوبت صعود کرده و نقش حمایتکننده را نیز تجربه کردند.
- بارش برف سبک در تمام این مدت ادامه داشت.
- ۱۲:۳۰ – بازگشت به محل کمپ (پای آبشار) برای صرف ناهار و استراحت (به مدت ۴۵ دقیقه).
- ۱۳:۱۵ – شروع دور دوم تمرینات:
- تمرین تکنیکهای پیشرفتهتر از جمله چرخش روی یخ، صعود با دو تبر، و تغییر جهت.
- آقای بهمندار روش فرود با استفاده از کارگاه آبالاکوف و همچنین فرود با استفاده از یک ستون یخی طبیعی را آموزش دادند.
- اعضا چندین بار فرود و صعود مجدد را انجام دادند.
- ۱۵:۳۰ – مربی برای درک کامل ساخت کارگاه، یک ستون یخی کوتاه در ارتفاع پایین انتخاب کردند و مراحل ایجاد کارگاه با طناب، پیچیخ و آچار آبالاکوف را گامبهگام اجرا کردند. این بخش برای همه بسیار مفید بود.
- ۱۶:۰۰ – با شروع مهآلودگی و کاهش دید، جمعآوری تجهیزات و بستن کارگاه آغاز شد.
- ۱۶:۱۵ – حرکت به سمت روستای خور. بارش برف و مه، مسیر بازگشت را لغزنده کرده بود، اما با احتیاط کامل طی شد.
- ۱۷:۴۵ – رسیدن به روستای خور و بارگیری وسایل در خودروها.
بازگشت و چالش جادهای
به دلیل بارش برف و یخزدگی جاده، بسیاری از خودروهای بدون زنجیرچرخ در مسیر خوزنکلا تا جاده چالوس گیر کرده بودند و راه بسته شده بود. اعضای تیم به همراه سایر رانندگان، با نصب زنجیرچرخ و کمک به یکدیگر، مسیر را بازگشایی کردند. سپس به سمت جاده چالوس حرکت کرده و حدود ساعت ۲۰:۳۰ به کرج رسیدند.
جمعبندی
تمرین با موفقیت کامل انجام شد و همه اعضا ضمن یادگیری مباحث نظری و عملی یخنوردی، تجربه ارزشمندی از کار گروهی، مدیریت ریسک در شرایط زمستانی و برخورد با بحرانهای جادهای بهدست آوردند. با وجود سرمای شدید و بارش، روحیه تیم بسیار بالا بود و همکاری صمیمانه اعضا، این برنامه را به یکی از خاطرهانگیزترین تمرینهای سال تبدیل کرد.
تاریخ تنظیم گزارش: ۱۶ دی ۱۴۰۱
نویسنده: کاوه رضائی شیراز